Bel ons
Menu Sluit

Wensen voor het levenseinde

Deze pagina gaat over wanneer het einde nadert. Wanneer je leven ten einde loopt, wanneer je geconfronteerd wordt met een ongeneeslijke ziekte en de onvermijdelijkheid van de dood, is het belangrijk om na te denken en jezelf vragen te stellen:

  • Begrijp ik wat mij te wachten staat?
  • Over welke dingen in de toekomst maak ik me zorgen?
  • Wat wil ik nog doen in de tijd die ik nog heb?
  • Welke beperkingen – veroorzaakt door mijn ziekte – vind ik acceptabel?

Spreken over doodgaan

Het kan zinvol zijn om over deze vragen in gesprek te gaan met mensen om je heen en met je arts. Over je eigen sterven spreken is een eerste belangrijke stap. Soms is dat een heel erg grote stap. Toch is het goed voor jezelf en je omgeving als je deze stap kunt zetten. Het blijft je eigen vrijheid om er al of niet over te willen spreken. Er is geen verplichting. Je kunt ervan uitgaan dat de dokter graag met je hierover wil praten.

Verlichting van klachten

Het is altijd belangrijk om hinderlijke verschijnselen die een gevolg zijn van ziekte te proberen verminderen. Gezelschap van een andere persoon kan daarbij al helpen. Eenvoudige steun – het klinkt zo eenvoudig – Is zo belangrijk. Spreek met je arts over de mogelijkheden om klachten te verlichten, waaronder medicatie.

Afspraken maken rond het einde van je leven

Het kan rust en duidelijkheid geven als je duidelijke afspraken maakt over het einde van je leven. Vooral wat je wel en wat je niet wil dat er gebeurt. Als je dit gaat vaststellen, is het verstandig dit vooraf te bespreken met je huisarts. Vraag om uitleg over onderzoekingen en/of behandelingen die onduidelijk zijn. Bespreek de verschillende mogelijkheden van pijnbestrijding met je arts. Geef je arts een kopie van je ingevulde verklaring en zorg ervoor dat er een contactpersoon bekend is bij jouw arts. Natuurlijk vertel je jouw arts welke relatie je hebt met deze contactpersoon (kind, partner, goede vriend(in) of buren). De afspraken rond je levenseinde zijn niet af te dwingen. Wel zullen artsen en verpleegkundigen de gemaakte afspraken in het algemeen zo veel mogelijk willen volgen. Wat je als patiënt wil is heel erg belangrijk. Laat het je dokter weten.

Bekijk dit voorbeeld – wat kan dienen ter inspiratie. Schrijf het liefst met de hand en maak gebruik van eigen worden. Het is van belang dat uw wensen eerst besproken worden met uw partner, kinderen of anderen die om je geven.

Niet behandelen is ook een keuze

Artsen zijn geneigd door te gaan met onderzoek en behandeling. Patiënten willen ook liever niet opgeven en artsen willen de hoop van de patiënt liever niet de grond in boren. Vaak is het gevolg een opeenstapeling van zware behandelingen met veel bijwerkingen. Als de kans op verbetering gering is, kan afzien van, of stoppen met behandelen een goede keuze zijn. Het is goed om te bedenken welke positieve gevolgen er zijn als je als patiënt besluit geen zware behandeling meer te hoeven ondergaan. Niet altijd wordt niet-behandelen als optie genoemd door specialisten. Met vergeet vaak wat voor de hand ligt: gewoon eens even aankijken.

Zelf de regie houden?

Als het duidelijk wordt dat het einde van je leven aanstaande is, is er een manier om zelf de regie te houden. Een manier van omgaan met je eigenheid die niet voor iedereen geschikt is. Toch is het van belang om die manier hier aan de orde te stellen: Het bewust afzien van eten en drinken. Voor omstanders is het vaak moeilijk te vatten, dat iemand kan besluiten om te stoppen met eten en drinken. Toch kiezen mensen daar met enige regelmaat voor. Zeker als je leven al in een wankel evenwicht is, of als je een ernstige ongeneeslijke ziekte hebt, kan die keuze leiden tot een sterfbed dat heel goed genoemd kan worden. Overleg dit met je eigen dokter. Heus dit is de moeite waard om te bespreken.

Er zijn altijd dingen die je afleiden. Drukte is rondom ons. Maar… waar gaat het om? Stel je plannen om hier afspraken over te maken niet uit. Neem er de tijd voor en overleg dit met raadgevers. Geef je zelf de gelegenheid om in de eindigheid van je leven datgene te doen wat je zo graag wil. Misschien is het goed om een aantal punten door te nemen en deze vast te leggen.

Stappenplan

Stap 1: Stel jezelf een aantal vragen

  • Wie wijs je aan om beslissingen voor je te nemen als je dat zelf niet meer kan? Leg dit schriftelijk vast en onderteken dit allebei. Noteer de datum. Geef een afschrift aan je behandelend arts en huisarts.
  • Welke behandelingen wil je wel en welke behandelingen wil je niet?
  • Als je aan het einde van je leven komt, waar wil je dan sterven? Thuis is misschien een heel goede plek? Wat is er voor nodig om thuis te kunnen sterven? Ben je op de hoogte van andere mogelijkheden?
  • Als je bent overleden, wil je dan weefsels ter beschikking stellen aan anderen, waarmee hun kwaliteit van leven sterk kan verbeteren? Heb je een donorcodicil? Heb je je in het donorregister laten registreren? Sommige mensen geeft het een positieve gedachte over hun eigen sterven, te weten dat hun weefsels er toe zullen bijdragen dat een blinde of slechtziende weer kan zien, een ernstige verbrand kind nieuwe huid kan krijgen…

Stap 2: Antwoorden opschrijven

Schrijf de antwoorden op bovenstaande vragen op. Noteer dit in een document. Onderteken dit.

Stap 3: Op de hoogte brengen

Stel je partner, kinderen, familie, geliefden op de hoogte, zodat ze weten hoe je over deze dingen denkt en wat je hebt opgeschreven.

Stap 4: Communiceren en opbergen

Berg dit document op. Zorg dat je familie of goede vrienden een afschrift hebben. Natuurlijk krijgt de dokter ook een afschrift.


Contact
Inloggen patiëntenomgeving