Problemy z pamięcią i demencja
Czy zdarza Ci się czasem zapomnieć imienia lub miejsca, w którym położyłeś klucze? To się zdarza każdemu. Wraz z wiekiem pamięć może ulec pewnym zmianom. Czasami problemy z pamięcią są niegroźne, ale mogą też wskazywać na demencję.
Na tej stronie dowiesz się, czym jest demencja, jakie objawy mogą się z nią wiązać, czym różni się demencja od normalnego procesu starzenia się oraz kiedy warto skontaktować się z lekarzem rodzinnym.
Czym jest demencja?
Demencja to ogólne określenie obejmujące ponad pięćdziesiąt chorób mózgu. Jest to nazwa zespołu objawów (syndromu), w ramach którego mózg nie jest już w stanie prawidłowo przetwarzać informacji.
Rozpoznawanie początkowej fazy demencji
Pierwsze objawy demencji różnią się w zależności od osoby i rodzaju demencji. Istnieje jednak 10 objawów, po których można rozpoznać demencję. Zauważalne są nawracające problemy z pamięcią, zaburzenia zachowania oraz zmiany w charakterze. Na przykład dana osoba ma trudności z zapamiętaniem, jaki jest dzień, lub szybciej się denerwuje.
Zapoznaj się z 10 objawami początkowej fazy demencji
1. Problemy z pamięcią
Jeśli ktoś zapomina nowych informacji, może to być oznaką demencji. Może też zapominać o ważnych datach lub wydarzeniach. Albo może ciągle zadawać to samo pytanie i polegać na notatkach lub pomocy rodziny w sprawach, które wcześniej potrafił zapamiętać bez pomocy.
2. Problemy z wykonywaniem codziennych czynności
Wykonywanie zwykłych czynności staje się coraz trudniejsze. Na przykład załatwianie spraw finansowych czy uprawianie hobby. Coraz trudniej jest też planować różne rzeczy lub wykonywać je we właściwej kolejności. Na przykład parzenie kawy czy przygotowywanie posiłku.
3. Błędy dotyczące czasu i miejsca
Osoba z (początkową) demencją ma zaburzone poczucie czasu i częściej gubi się. Czasami zapomina, gdzie się znajduje i jak się tam dostała.
4. Problemy językowe
Cechą charakterystyczną demencji jest to, że coraz trudniej jest śledzić przebieg rozmowy. Osoba ta może przerwać rozmowę w jej trakcie i zapomnieć, jak ją kontynuować. Albo powtarza to, co już wcześniej powiedziała. Osoba cierpiąca na demencję może również zapominać imiona i proste słowa. Mowa staje się również mniej płynna.
5. Zagubienie rzeczy
Osoba cierpiąca na (początkową) demencję może odkładać przedmioty w nietypowych miejscach. Na przykład portfel w lodówce lub książkę w piekarniku. Gubi przedmioty i nie jest w stanie przypomnieć sobie, gdzie je zostawiła.
6. Słaba zdolność oceny sytuacji
Osobie cierpiącej na demencję może być trudno ocenić sytuację i podjąć decyzję. Może ona nieumiejętnie oceniać oferty i wydawać duże sumy pieniędzy. Na przykład kupując zbyt dużo artykułów spożywczych lub rzeczy, których nie potrzebuje.
7. Wycofanie się z aktywności społecznej
Ktoś może mieć trudności z uczestnictwem w aktywnościach społecznych, takich jak hobby, sport i rozmowy. Coraz częściej się wycofuje i podejmuje mniej działań niż wcześniej. Może też spać znacznie dłużej niż zwykle.
8. Zmiany w zachowaniu i charakterze
Zdarza się, że osoba cierpiąca na demencję zaczyna wykazywać inne zachowania. Może stać się zdezorientowana, podejrzliwa, przygnębiona lub niespokojna. Jej nastrój może się zmienić bez wyraźnego powodu. Zmienia się również jej charakter. Czasami osoba ta może robić rzeczy, których wcześniej nigdy nie robiła.
9. Niepokój
Jednym z objawów demencji jest niepokój. W związku z tym wydaje się, jakby osoba ta ciągle czegoś szukała, musiała posprzątać lub zająć się czymś innym. To ciągłe uczucie niepokoju i potrzeba chodzenia często powodują u chorego problemy ze snem.
10. Problemy ze wzrokiem
Mózg ma trudności z przetworzeniem tego, co dana osoba widzi. Osoba ta może na przykład gorzej oceniać odległości.
Leczenie demencji
Demencji nie da się (jeszcze) wyleczyć. Odpowiednie leczenie może jednak spowolnić nasilenie się objawów demencji. Czasami odbywa się to za pomocą leków, ale często też bez nich. Poza tym można zrobić jeszcze wiele, aby jak najlepiej radzić sobie z tą chorobą.
Obejrzyj poniższy film, aby uzyskać więcej informacji na temat leczenia demencji.
Czym jest zwykła zapominczość?
Zapominanie bywa czasem nieodłącznym elementem starzenia się.
W przypadku zwykłej zapominalstwa:
- chwilę później znów mi to przychodzi do głowy;
- można nadal funkcjonować samodzielnie;
- wiesz, gdzie jesteś i jaki jest dzisiaj dzień;
- nie masz większych problemów w życiu codziennym.
W przypadku demencji objawy zazwyczaj nasilają się i stają się coraz bardziej wyraźne. Objawy te mają wpływ na codzienne życie.
Kiedy należy skontaktować się z lekarzem rodzinnym?
Umów się na wizytę u lekarza rodzinnego, jeśli problemy z pamięcią pojawiają się coraz częściej lub jeśli Ty sam, Twój partner lub rodzina macie powody do niepokoju. Dolegliwości związane z pamięcią mogą mieć różne przyczyny. Czasami rolę odgrywają na przykład stres, przygnębienie, brak snu lub schorzenia fizyczne. Lekarz rodzinny może pomóc w ustaleniu przyczyny.
Badania dotyczące zaburzeń pamięci
Lekarz rodzinny omawia z pacjentem dolegliwości i może zadawać pytania dotyczące pamięci oraz codziennego funkcjonowania.
Czasami konieczne jest przeprowadzenie dodatkowych badań, takich jak:
- badanie krwi;
- rozmowa z partnerem lub członkiem rodziny;
- dalsze badania w szpitalu lub w poradni zajmującej się zaburzeniami pamięci.
Życie z demencją
W przypadku demencji wiele się zmienia – zarówno dla osoby cierpiącej na demencję, jak i dla rodziny oraz przyjaciół. Pomocne może być zapewnienie wsparcia na odpowiednim etapie.
Można tu wymienić na przykład opiekę domową, zajęcia dzienne, wsparcie dla opiekunów rodzinnych, pomoc koordynatora ds. demencji oraz wsparcie ze strony gminnych organizacji pomocy społecznej.
Na stronie internetowej Demencja w regionie Amstelland znajdziesz tu informacje na temat możliwości uzyskania opieki i pomocy w regionie. Alzheimer Nederland organizuje również regularnie zajęcia dla osób cierpiących na demencję i ich bliskich w regionie Amstelland.
Stały punkt kontaktowy w przypadku demencji
Koordynator ds. demencji wspiera osoby cierpiące na demencję oraz ich bliskich w kwestiach związanych z opieką, wsparciem i życiem codziennym. Koordynator ten wspólnie z nimi zastanawia się nad problemami, udziela porad i pomaga w zorganizowaniu odpowiedniej pomocy. Zapewnia to spokój i przejrzystość w okresie, w którym zachodzi wiele zmian.
Koordynator opieki może również wiele znaczyć dla partnerów, dzieci i innych osób sprawujących opiekę nieformalną. Mogą oni zwracać się do niego z pytaniami, obawami i problemami praktycznymi. Koordynator opieki zwraca uwagę nie tylko na osobę cierpiącą na demencję, ale także na osoby z jej otoczenia.
W przypadku stwierdzenia demencji można zwrócić się do lekarza rodzinnego z prośbą o przydzielenie koordynatora opieki nad osobami z demencją.
Wsparcie dla opiekunów nieprofesjonalnych
Opieka nad osobą cierpiącą na demencję może wymagać dużo czasu i energii. Ważne jest, aby nadal dbać o siebie i na czas prosić o pomoc.
Na stronie poświęconej opiece nieformalnej znajdziesz więcej informacji na temat wsparcia dla osób sprawujących opiekę nieformalną.
Dutch
English
Polish