Rozwiedzeni rodzice a opieka medyczna nad dzieckiem (dziećmi)
Gdy rodzice się rozstają, czasami nie jest jasne, kto powinien wyrazić zgodę na leczenie. Nie zawsze jest też jasne, kto może otrzymać informacje medyczne. Na tej stronie wyjaśniamy, jak postępujemy w takich sytuacjach.
To, jakie zasady mają zastosowanie, zależy od wieku dziecka oraz od tego, kto sprawuje nad nim władzę rodzicielską. Dla nas zawsze na pierwszym miejscu jest jedna rzecz: zdrowie i dobre samopoczucie Państwa dziecka.
Postępujemy zgodnie z przepisami ustawy o umowie o świadczenie usług medycznych (WGBO) oraz Wytyczne KNMG dotyczące leczenia osób niepełnoletnich.
Czym jest ‘władza rodzicielska’?
Władza rodzicielska oznacza, że rodzic może podejmować decyzje dotyczące dziecka. Na przykład dotyczące wychowania, szkoły i opieki medycznej. Rodzic sprawujący władzę rodzicielską może również wyrazić zgodę na leczenie.
Po rozwodzie oboje rodzice zazwyczaj zachowują władzę rodzicielską. Wyjątek stanowi tylko sytuacja, w której sąd postanowił inaczej.
Zgoda na opiekę medyczną i uzyskanie informacji medycznych
To, kto musi wyrazić zgodę na opiekę medyczną i kto może otrzymywać informacje medyczne, zależy od wieku dziecka. Im starsze jest dziecko, tym większy ma wpływ na podejmowanie decyzji. Poniżej wyjaśniamy, jak to wygląda w poszczególnych grupach wiekowych.
Dziecko w wieku poniżej 12 lat
W przypadku dziecka poniżej 12 roku życia wymagana jest zgoda rodzica (rodziców) lub opiekuna sprawującego władzę rodzicielską. Wyjaśniamy również dziecku, co się dzieje. Robimy to w sposób dostosowany do jego wieku.
Informacje medyczne
Rodzice sprawujący władzę rodzicielską mają prawo do informacji na temat leczenia swojego dziecka. Mogą również zapoznać się z dokumentacją medyczną lub poprosić o jej kopię.
Rodzic nieposiadający władzy rodzicielskiej nie ma prawa wglądu do dokumentacji. Czasami jednak może on otrzymać ogólne i istotne informacje dotyczące stanu zdrowia dziecka. Dzięki temu rodzic ten może uzyskać rzetelny obraz stanu zdrowia i opieki nad dzieckiem.
Dziecko w wieku od 12 do 15 lat włącznie
W przypadku dzieci w wieku od 12 do 15 lat zazwyczaj wymagana jest zgoda zarówno samego dziecka, jak i rodzica (rodziców) lub opiekuna sprawującego władzę rodzicielską. Nazywa się to również podwójną zgodą.
Czasami leczenie może jednak zostać przeprowadzone bez zgody rodzica (rodziców). Jest to możliwe, jeśli dziecko w pełni rozumie istotę leczenia i samo tego chce. Ponadto brak leczenia nie może stanowić zagrożenia dla zdrowia dziecka. W takiej sytuacji podejmujemy rozważną decyzję.
Informacje medyczne
Rodzice sprawujący władzę rodzicielską otrzymują informacje niezbędne do współdecydowania o leczeniu. Czy rodzice chcą uzyskać więcej informacji lub kopię pełnej dokumentacji medycznej? W takim przypadku najpierw omówimy to z dzieckiem.
Dziecko w wieku 16 lat lub starsze
Od 16. roku życia młoda osoba zazwyczaj sama podejmuje decyzje dotyczące leczenia. Dotyczy to sytuacji, w której młoda osoba jest w stanie samodzielnie podejmować trafne decyzje dotyczące własnej opieki zdrowotnej.
Informacje medyczne
Od 16. roku życia możemy przekazywać rodzicom informacje medyczne wyłącznie za zgodą młodzieży. Również udostępnianie dokumentacji medycznej jest możliwe wyłącznie za zgodą młodzieży.
Czego oczekujemy od rodziców?
Rozumiemy, że rozwód może być trudnym doświadczeniem. Niemniej jednak prosimy Państwa o wzajemne informowanie się o ważnych sprawach dotyczących zdrowia Państwa dziecka.
Przychodnia lekarza rodzinnego nie pełni roli pośrednika między rodzicami.
Czy nastąpiły jakieś zmiany w zakresie władzy rodzicielskiej lub sytuacji rodzinnej? Prosimy o jak najszybsze poinformowanie nas o tym. Dzięki temu będziemy wiedzieć, od kogo potrzebujemy zgody i komu możemy udostępniać informacje medyczne.
Jak to wygląda w praktyce?
Gdy jedno z rodziców przyprowadza dziecko na wizytę
Czy jedno z rodziców przyprowadza dziecko do lekarza rodzinnego w celu uzyskania zwykłej i nieinwazyjnej opieki medycznej? W takim przypadku zazwyczaj zakładamy, że drugie rodzic sprawujący władzę rodzicielską wyraża na to zgodę. Postępujemy tak tylko wtedy, gdy nie ma żadnych przesłanek wskazujących, że drugie rodzic nie zgadza się na to.
W przypadku zabiegów inwazyjnych lub nietypowych
Czy chodzi o poważny lub szczególny zabieg? A może zauważamy, że rodzice nie są zgodni? W takim przypadku, o ile jest to uzasadnione z medycznego punktu widzenia, zwracamy się również o zgodę do drugiego rodzica sprawującego władzę rodzicielską.
W nagłych przypadkach
W sytuacji nagłej nie zwlekamy z udzieleniem niezbędnej pomocy medycznej. Działamy wówczas natychmiast, mając na uwadze dobro dziecka. Następnie jak najszybciej informujemy rodziców.
Często zadawane pytania
Czy oboje rodzice muszą zawsze być obecni?
Nie. Zazwyczaj nie jest to konieczne. W przypadku zwykłej opieki lekarskiej często możemy założyć, że obecny rodzic sprawujący władzę rodzicielską działa również w imieniu drugiego rodzica. Dodatkowa zgoda może być wymagana jedynie w przypadku szczególnych lub inwazyjnych zabiegów.
Czy rodzic nieposiadający władzy rodzicielskiej ma prawo do informacji?
Tak, ale w ograniczonym zakresie. Rodzic pozbawiony władzy rodzicielskiej nie ma prawa wglądu do dokumentacji i zdecydowanie nie ma wpływu na decyzje dotyczące leczenia. Może jednak w niektórych sytuacjach poprosić o ogólne, rzeczowe i istotne informacje dotyczące dziecka.
Czy rodzice otrzymują automatyczne powiadomienie po każdej wizycie u lekarza rodzinnego?
Nie. Nie wysyłamy automatycznie sprawozdania po każdej wizycie. Jeśli mają Państwo pytania dotyczące opieki nad dzieckiem, prosimy o kontakt z nami. To, jakie informacje możemy Państwu przekazać, zależy od wieku dziecka oraz od tego, kto sprawuje nad nim władzę rodzicielską.
A co, jeśli rodzice nie mogą dojść do porozumienia?
W takim przypadku nadal bierzemy pod uwagę to, co jest konieczne z medycznego punktu widzenia oraz co leży w interesie dziecka. W przypadku zwykłej opieki staramy się unikać niepotrzebnych opóźnień. W skomplikowanych sytuacjach dokładnie oceniamy, od kogo należy uzyskać zgodę.
Czy możemy otrzymać oświadczenie na potrzeby postępowania sądowego?
Nie oceniamy, które z rodziców ma rację ani jakie są najlepsze ustalenia dotyczące kontaktów z dzieckiem lub sprawowania władzy rodzicielskiej. Nie leży to w zakresie obowiązków lekarza rodzinnego. Udzielając informacji, ograniczamy się wyłącznie do faktów medycznych.
Dutch
English
Polish